GLP-1 to hormon produkowany naturalnie w jelitach po posiłku. Leki naśladujące GLP-1 okazały się skuteczne zarówno w leczeniu nadwagi, jak i cukrzycy typu 2. Najczęściej spotykane substancje to semaglutyd (sprzedawany jako Wegovy przy odchudzaniu i Ozempic przy cukrzycy) oraz tyrzepatyd (sprzedawany jako Mounjaro). Tutaj wyjaśniamy mechanizm działania i co pokazują badania.
Jak GLP-1 wpływa na uczucie sytości i poziom cukru
Po posiłku GLP-1 jest uwalniany z komórek jelitowych. Hormon wędruje przez krew do mózgu i trzustki, uruchamiając kilka ważnych procesów: silniejszy sygnał sytości, lepszą kontrolę glikemii i wolniejsze opróżnianie żołądka.
Co pokazują duże badania?
Leki GLP-1 były badane w kilku dużych międzynarodowych programach klinicznych z tysiącami uczestników. Wyniki stanowią podstawę stosowania tych leków przy nadwadze i cukrzycy typu 2 dzisiaj. Zobacz też aktualne wytyczne dotyczące leczenia GLP-1.
Program STEP: Semaglutyd i redukcja masy ciała
STEP 1–4 to największe badania semeglutydu 2,4 mg (substancja w Wegovy). W badaniu STEP 1 uczestnicy zredukowali masę ciała średnio o 14,9% po 68 tygodniach, w porównaniu z 2,4% w grupie placebo. Ponad 85% osiągnęło co najmniej 5% redukcji masy ciała.
SELECT: Ochrona układu sercowo-naczyniowego
Badanie SELECT wykazało, że semaglutyd zmniejszył ryzyko poważnych zdarzeń sercowych (zawał serca, udar, śmierć sercowo-naczyniowa) o około 20% u osób z nadwagą i rozpoznaną chorobą sercowo-naczyniową.
SURMOUNT: Tyrzepatyd i efekt kombinowany
Tyrzepatyd (substancja w Mounjaro) aktywuje zarówno receptory GLP-1, jak i GIP. W badaniu SURMOUNT-1 uczestnicy osiągnęli do 20,9% redukcji masy ciała przy najwyższej dawce. Około połowy uczestników schudło ponad 20%.
Typowe działania niepożądane
Nudności, lekki ból głowy i zaparcia są najczęstsze na początku, ale zazwyczaj ustępują po kilku tygodniach. Leczenie zaczyna się od niskiej dawki, którą stopniowo się zwiększa, aby zminimalizować dyskomfort. Przeczytaj więcej o typowych działaniach niepożądanych i jak sobie z nimi radzić.
Krótkie wyjaśnienie
Wyniki z dużych badań
Ważne informacje o działaniach niepożądanych
Jak minimalizować ryzyko
- Dokładny przegląd historii choroby i leków przed rozpoczęciem leczenia
- Regularne kontrole samopoczucia i odpowiednich wyników badań
- Jasna informacja o objawach wymagających pilnej oceny medycznej